السيد محمد حسين الطهراني
252
الله شناسى (فارسى)
كريمهء قرآن مىفرمايد : لا يُسْئَلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَ هُمْ يُسْئَلُونَ « 1 » « خداوند از كارى كه مىكند مورد پرسش و مؤاخذه قرار نمىگيرد ؛ و ايشانند كه مورد پرسش و مؤاخذه واقع مىشوند . » اشاعره مىگويند : خداوند ذات است ، و جميع موجودات به ذات او بستگى دارند ، و وى نيز به ذات خويشتن قائم است . هر كارى را كه بخواهد بكند كسى نيست كه جلو او را بگيرد ، و عنوان عدل به او دادن صحيح نمىباشد . هر كارى را بكند درست است گرچه در نزد ما ظلم باشد . إتيان جميع قبائح و شنايع از خداوند جائز است ؛ چون از او سر زده است و در آن اشكال و گفتگوئى نيست . آية الله علّامه حسن بن يوسف مطهَّر حلّى قدّس الله نفسه در كتاب ارزشمند و گرانقدر خود « نَهجُ الحقّ و كَشفُ الصِّدق » « 2 » از مذهب اشاعره بحثهاى وافى و كافى ، و براى ابطال اينگونه معتقدات سخيفه پاىِ مردى در ميدان نهاده است . و ما قدرى از آن را در دورهء دروس « امامشناسى » « 3 » نقل نمودهايم ، و خوانندگان گرامى را به « امامشناسى » و بالاخصّ بدين كتاب نفيس حضرت
--> ( 1 ) اين آيه ، آيه 23 ، از سورهء 21 : الانبياء مىباشد ، و آيه پيش از آن اينست : لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا فَسُبْحانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ . « اگر بر فرض محال در آسمان و زمين خدايانى غير از خداوند بوده باشد هرآينه آن دو فاسد مىگشتند . پس منزّه و مقدّس و پاك است خداوند كه پروردگار عرش است از آنچه او را بدان وصف توصيف مىنمايند ( 2 ) » . طبع مؤسّسهء دار الهجرة ايران - قم ( سنهء 1407 هجريّهء قمريّه ) ( 3 ) - دورهء علوم و معارف اسلام قسمت ( 2 ) « امامشناسى » ج 16 و 17 ، از ص 545 تا ص 575 ، ضمن درس 241 تا 255